Facebook və Instagram platformalarının sahibi Meta ABŞ, Avropa və digər ölkələrdə sosial şəbəkələrin xüsusilə uşaqlar və yeniyetmələrə təsiri ilə bağlı ciddi hüquqi və tənzimləyici təzyiqlərlə üzləşib.
Yenigun.Media xəbər verir ki, ABŞ-ın 29 ştatı Meta-nı platformalarını istifadəçilərdə asılılıq yarada biləcək şəkildə dizayn etməkdə, yaş yoxlamalarını lazımi səviyyədə həyata keçirməməkdə və uşaqları zərərli məzmundan kifayət qədər qorumamaqda ittiham edir. Meta isə bu iddiaları qəti şəkildə rədd edir.
Kaliforniyada başlayan məhkəmə prosesində Meta-nın 1,4 trilyon dollara qədər təzminat ödəməsi tələb oluna bilər. İddiaçılar şirkətin yeniyetmələr üçün valideyn təsdiq sistemini gücləndirməsini, alqoritmlərdə dəyişiklik etməsini və uşaqları platformalarda uzun müddət saxlamağa hesablanan bəzi funksiyaları məhdudlaşdırmasını istəyirlər.
İddialarda xüsusilə sonsuz sürüşdürmə, alqoritmik tövsiyələr və digər istifadəçini platformada daha uzun saxlamağa yönəlmiş funksiyalar tənqid olunur.
Meta Avropada da təzyiq altındadır. Avropa İttifaqı şirkətin Facebook və Instagram-da uşaqların təhlükəsizliyi və platformaların asılılıq yaradan xüsusiyyətləri ilə bağlı araşdırmalar aparır. Avropa Komissiyası Meta-nın bəzi dizayn xüsusiyyətlərinin uşaqlarda asılılıq yarada biləcəyindən narahatlığını açıqlayıb.
Böyük Britaniyada isə 16 yaşdan aşağı şəxslərin sosial mediadan istifadəsinə daha sərt məhdudiyyətlərin tətbiqi planlaşdırılır. Ölkədə həmçinin uşaqlar üçün gecə saatlarında sosial media istifadəsinin məhdudlaşdırılması və sonsuz sürüşdürmə funksiyasının qarşısının alınması kimi tədbirlər müzakirə olunur.
Avstraliyada 16 yaşdan aşağı uşaqlar üçün sosial media qadağası qüvvəyə minsə də, araşdırmalar yeniyetmələrin böyük hissəsinin hələ də bu platformalardan istifadə etdiyini göstərib. Əsas problemlərdən biri yaş yoxlama sistemlərinin effektiv işləməməsidir.
Braziliyada da Meta və digər sosial media şirkətlərinə qarşı yüz milyonlarla dollarlıq iddialar qaldırılıb. Şirkətlər uşaqları asılılıqdan qorumaq, yaş yoxlaması və məlumatların mühafizəsi sahəsində lazımi tədbirləri görməməkdə ittiham olunur.
Keniyada isə Meta-ya qarşı 2,4 milyard dollarlıq məhkəmə iddiası var. İddiaçılar Facebook alqoritmlərinin nifrət, zorakılıq və təhrikedici məzmunu gücləndirdiyini və bunun Efiopiyadakı münaqişə zamanı etnik zorakılığa təsir etdiyini bildirirlər.
Ekspertlər hesab edirlər ki, bu məhkəmələr sosial medianı tamamilə dəyişdirməsə də, şirkətləri yaş yoxlamalarını sərtləşdirməyə, alqoritmləri yeniləməyə və uşaqlar üçün daha ciddi təhlükəsizlik tədbirləri tətbiq etməyə məcbur edə bilər.
Mütəxəssislərin fikrincə, hüquqi təzyiqlər artarsa, gələcəkdə sosial media platformalarının dizaynı və istifadə qaydaları əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər.
Yenigun.Media
